En los meses de octubre a enero 1983-1984, 1984-1985 y 1985-1986 se recorrieron algunas regiones de los estados de Chihuahua, Colima, Durango, Guanajuato, Guerrero, Jalisco, México, Michoacán, Morelos, Nayarit y Oaxaca con la finalidad de recolectar semilla (frutos, granos) o identificar los sitios en que se distribuye el teocintle.
Con fines prácticos, sobre todo en función de vías de comunicación y distribución de las poblaciones, se dividió el país en siete áreas para colectar teocintle. Estas fueron:
1. Valle de Nabogame, Chih.La localización geográfica de las áreas señaladas anteriormente se muestra en la Figura 1.
2. Valle de Guadiana, Dgo.
3. Jalisco-Colima-Nayarit
4. El Bajío (Guanajuato-Michoacán)
5. Valle de México (edo. de México)
6. Cuenca del Balsas (Guerrero, Morelos, Michoacán)
7. Estado de Oaxaca
En el Cuadro 1 se presenta información sobre altitud en metros sobre el nivel del mar, temperaturas y precipitación medias anuales y durante la estación de crecimiento, y la clasificación climática de acuerdo a García (11), 1973 para estaciones representativas de las áreas exploradas.
Las colectas consistieron en la obtención de 0.2 a 3.0 kg de semilla limpia por sitio, tratando de tomar el mayor numero de plantas posible ( > 500 ) para un muestreo adecuado, lo que dependió sobre todo del tamaño de la población. Se obtuvo una muestra por localidad y en pocos casos dos, dependiendo de la distribución y tamaño de la población, cercanía del maíz cultivado y presencia de híbridos naturales maíz-teocintle.
Fig. 1. Áreas principales de distribución de las poblaciones de teocintle en México
Cuadro 1. Temperaturas, precipitación y clima de estaciones climatológicas ubicadas en las áreas exploradas de México
|
REGIÓN* |
ESTACIÓN |
ALTITUD msnm |
TEMPERATURAS |
PRECIPITACIÓN |
CLIMA** |
||
|
anual |
mayo-octubre |
anual |
mayo-octubre |
||||
|
1 |
Guadalupe y Calvo, Chih. |
2316 |
12.7 |
16.3 |
1050.9 |
805.2 |
C(w)(x')b(e) |
|
2 |
Durango, Dgo. |
1890 |
17.5 |
20.3 |
490,6 |
394.6 |
BS kw(w)(e) |
|
3 |
Moroleón, Gto. |
1780 |
20. 3 |
21.6 |
768.9 |
714.4 |
(A)C(w)(w)a(e)g |
|
3 |
Puruándiro, Mich. |
1990 |
19.7 |
20.7 |
872.5 |
783.8 |
(A)C(w)(w)a(e)g |
|
3 |
Morelia, Mich. |
1940 |
17.6 |
18.8 |
760.7 |
694.2 |
C(w)(w)b(i')g |
|
3 |
Patzcuaro, Mich. |
2130 |
16.4 |
18.0 |
1041.2 |
951.3 |
C(w)(w)b(e)g |
|
4 |
Xochimilco, D.F. |
2240 |
15.9 |
17.6 |
1200.3 |
1102.3 |
C(w)(w)b(i') |
|
4 |
Chapingo, Mex. |
2250 |
15.0 |
16.4 |
644.8 |
575.3 |
C(w)(w)b(i')g |
|
4 |
Amecameca, Mex |
2470 |
14.4 |
15.4 |
1001.4 |
905.6 |
C(w)(w)big |
|
5 |
Palo Blanco, Gro. |
1267 |
22.0 |
22.5 |
1373.6 |
1294.7 |
A(C)w (w)ig |
|
5 |
Teloloapan, Gro. |
1610 |
21.9 |
21.9 |
1264.2 |
1136.9 |
A(C)w (w)ig |
|
5 |
Colorines, Mex. |
1680 |
19.2 |
19.9 |
1031.8 |
945.1 |
(A)C(w)(w)a(i')g |
|
5 |
Bejucos, Mex. |
528 |
27.7 |
28.1 |
1200.1 |
1134.6 |
Aw (w)(i')g |
|
5 |
Tiquicheo, Mich. |
502 |
27.1 |
28.3 |
950.8 |
894.7 |
Aw (w)(e)g |
|
6 |
Ejutla, Jal. |
1220 |
23. 1 |
24.1 |
874.4 |
809.3 |
Aw (i')g |
|
6 |
Villa Purificación, Jal. |
450 |
25.4 |
26.5 |
1935.5 |
1862.0 |
Aw (w)i |
|
6 |
Amatlán de Cañas, Nay. |
700 |
25.5 |
27.3 |
859.8 |
817.6 |
Aw (w)(e) |
|
6 |
Lagos de Moreno, Jal. |
1880 |
18.9 |
21.5 |
558.2 |
499.5 |
BS hw(w)(e)g |
|
7 |
Santiago Minas, Oax. |
1800 |
23.4 |
24.2 |
1951.4 |
1892.0 |
Aw'' (w)ig |
|
7 |
Santos Reyes Nopala |
1000 |
25.1 |
25.5 |
1815.7 |
1761.1 |
Aw'' (w)ig |
|
* |
(1) Valle de Nabogame, Chih.;(2) Valle de Guadiana,
Dgo. |
|
** |
E. García (11), 1973. |
|
LUGAR |
MUNICIPIO |
ESTADO |
ALTITUD |
LATITUD |
LONGITUD |
RAZA |
OTROS NOMBRES* |
||
|
Nabogame |
Guadalupe y Calvo |
Chih. |
1850 |
26 |
14 |
106 |
58 |
Nobogame |
K-1-78 |
|
Urique |
Urique |
Chih. |
600 |
27 |
13 |
107 |
51 |
? |
- |
|
El Sauz |
Minatitlán |
Col. |
? |
19 |
27 |
104 |
02 |
Balsas |
- |
|
San Hateo |
Xochimilco |
D.F. |
2300 |
19 |
14 |
99 |
07 |
Chalco |
K-68-2 |
|
Xochimilco |
Xochimilco |
D.F. |
2200 |
19 |
15 |
99 |
05 |
Chalco |
K-68-3 |
|
Sn. Antonio Tecomitl |
Milpa Alta |
D.F. |
2400 |
19 |
13 |
99 |
00 |
Chalco |
K-68-1 |
|
Francisco Villa (3 km E) |
Durango |
Dgo. |
1900 |
24 |
11 |
104 |
24 |
Mesa Central |
Doebley 625 |
|
Puente Dalila-Hda. de Dolores |
Durango |
Dgo. |
1950 |
24 |
01 |
104 |
32 |
Mesa Central |
JSG y LOS-87 |
|
Puente Gavilán |
Durango |
Dgo. |
1950 |
24 |
01 |
104 |
29 |
Mesa Central |
JSG y LOS-86 |
|
Manuel Doblado |
M. Doblado |
Gto. |
1710 |
20 |
45 |
101 |
50 |
Mesa Central |
W-46452 |
|
Uriangato |
Uriangato |
Gto. |
1925 |
20 |
10 |
101 |
05 |
Mesa Central |
W-45037 |
|
Moroleón-Piñícuaro |
Moroleón |
Gto. |
2100 |
20 |
05 |
101 |
13 |
Mesa Central |
K-69-10 |
|
Piñícuaro |
Moroleón |
Gto. |
2150 |
20 |
03 |
101 |
14 |
Mesa Central |
K-69-11 |
|
Yuriria |
Yuriria |
Gto. |
1740 |
20 |
13 |
101 |
08 |
Mesa Central |
- |
|
El Rincón |
Mochitlán |
Gro. |
820 |
17 |
17 |
99 |
30 |
Balsas |
K-69-14 |
|
El Salado |
Mochitlán |
Gro. |
1150 |
17 |
24 |
99 |
24 |
Balsas |
K-76-14 |
|
Ahuehuetzingo |
Mochitlán |
Gro. |
1180 |
17 |
25 |
99 |
26 |
Balsas |
C-6-78 |
|
Palo Blanco |
Chilpancingo |
Gro. |
1260 |
17 |
24 |
99 |
28 |
Balsas |
W-47259 |
|
Mazatlán |
Chilpancingo |
Gro. |
1350 |
17 |
26 |
99 |
28 |
Balsas |
W-47335 |
|
Acahuizotla |
Mochitlán |
Gro. |
1100 |
17 |
21 |
99 |
29 |
Balsas |
W-47269 |
|
Ixcateopan |
Ixcateopan |
Gro. |
1920 |
18 |
30 |
99 |
48 |
Balsas |
W-53923 |
|
Ahuacatitlán |
Ixcateopan |
Gro. |
1640 |
|
|
|
|
Balsas |
C-9-78 |
|
Taxco |
Taxco |
Gro. |
1755 |
18 |
33 |
99 |
36 |
Balsas |
W-49094 |
|
km 7 Ixcateopan-Pachivia |
Ixcateopan |
Gro. |
1500 |
18 |
28 |
99 |
48 |
Balsas |
JSG y LOS-112 |
|
km 48 Iguala-Teloloapan |
Ixcateopan |
Gro. |
1560 |
18 |
22 |
99 |
46 |
Balsas |
K-67-7 |
|
km 52 Iguala-Teloloapan |
Teloloapan |
Gro. |
1570 |
18 |
21 |
99 |
47 |
Balsas |
K-67-8 |
|
km 55 Iguala-Teloloapan |
Teloloapan |
Gro. |
1580 |
18 |
19 |
99 |
48 |
Balsas |
W-71-4 |
|
Rincón del Sauce (3 km E Teloloapan) |
Teloloapan |
Gro. |
1650 |
18 |
20 |
99 |
50 |
Balsas |
W-47692 |
|
Alcholoa (km 11 Teloloapan-Arcelia) |
Teloloapan |
Gro. |
1550 |
18 |
24 |
99 |
54 |
Balsas |
K-67-9 |
|
Rancho nuevo (km 25 Teloloapan-Arcelia) |
Ixcapuzalco |
Gro. |
1620 |
18 |
24 |
99 |
58 |
Balsas |
W-47711 |
|
Villa de Ayala |
Acapetlahuaya |
Gro. |
? |
18 |
22 |
100 |
02 |
Balsas |
JSG y LOS-120 |
|
km 40 Teloloapan-Arcelia |
Acapetlahuaya |
Gro. |
1700 |
18 |
23 |
100 |
04 |
Balsas |
K-67-11 |
|
km 47 Teloloapan-Arcelia |
Acapetlahuaya |
Gro. |
1130 |
18 |
20 |
100 |
07 |
Balsas |
K-67-12 |
|
km 55 Teloloapan-Arcelia |
Arcelia |
Gro. |
1050 |
18 |
21 |
100 |
11 |
Balsas |
W-71-3 |
|
km 75 Teloloapan-Arcelia |
Arcelia |
Gro. |
1600 |
18 |
15 |
100 |
21 |
Balsas |
- |
|
San Miguel Palmas |
Huitzuco |
Gro. |
? |
18 |
17 |
99 |
11 |
Balsas |
- |
|
Llano Grande |
Guachinango |
Jal. |
1100 |
20 |
46 |
104 |
31 |
Balsas |
K-84 |
|
Zacatongo |
Mascota |
Jal. |
620 |
20 |
48 |
104 |
35 |
Balsas |
JSG y LOS-40 |
|
7 km NE Zacatongo |
Guachinango |
Jal. |
1000 |
20 |
50 |
104 |
34 |
Balsas |
JSG y LOS-45 |
|
El Tablillo |
Guachinango |
Jal. |
1090 |
20 |
48 |
104 |
33 |
Balsas |
JSG y LOS-43 |
|
Jirosto |
V. Purificación |
Jal. |
500 |
19 |
45 |
104 |
46 |
Balsas |
JSG-202 |
|
El Chino (Talpitita) |
V. Purificación |
Jal. |
500 |
19 |
40 |
104 |
45 |
Balsas |
C-21-78 |
|
Los Cimientos |
V. Purificación |
Jal. |
520 |
19 |
42 |
104 |
49 |
Balsas |
JSG y LOS-74 |
|
El Palmar (Cerro La Mesa) |
Ejutla |
Jal. |
980 |
19 |
57 |
104 |
04 |
Balsas |
Puga-11065 |
|
Agua Caliente |
Juchitlán |
Jal. |
1000 |
19 |
59 |
104 |
03 |
Balsas |
Cobia-Olmedo s.n. |
|
El Coyotomate |
Ejutla |
Jal. |
1300 |
19 |
58 |
104 |
04 |
Balsas |
JSG-205 |
|
El Rodeo - La Lima |
Tolimán |
Jal. |
1460 |
19 |
33 |
104 |
03 |
Balsas |
Iltis et al 28888 |
|
La Huertita |
C. Castillo |
Jal. |
1000 |
19 |
34 |
104 |
23 |
Balsas |
Guzmán s.n. |
|
El Saucito |
Jilotlán |
Jal. |
1460 |
19 |
18 |
103 |
05 |
Balsas |
Guzmán y Anaya-32 |
|
La Roblera |
Tecalitlán |
Jal. |
1400 |
19 |
10 |
103 |
06 |
Balsas |
- |
|
San Jerónimo |
Ayotlán |
Jal. |
1550 |
20 |
24 |
102 |
20 |
Balsas |
JSG y LOS-5 |
|
10 km SU Degollado |
Degollado |
Jal. |
1650 |
20 |
23 |
102 |
11 |
Balsas |
Puga-11066 |
|
La Estancia |
Lagos de Moreno |
Jal. |
1920 |
21 |
30 |
101 |
51 |
Mesa Central |
Guzmán y Pérez-110 |
|
Manantlán |
Cuautitlán |
Jal. |
1350 |
19 |
37 |
104 |
12 |
Z. diploperennis |
Iltis et al-1190 |
|
Las Joyas |
Cuautitlán |
Jal. |
1800 |
19 |
35 |
104 |
17 |
Z. diploperennis |
Guzmán-1120 |
|
La Ventana |
Cuautitlán |
Jal. |
2250 |
19 |
32 |
104 |
13 |
Z. diploperennis |
Guzmán-777 |
|
Los Depósitos |
Ciudad Guzmán |
Jal. |
1650 |
19 |
40 |
103 |
35 |
Z. perennis |
Guzmán s.n. |
|
Piedra Ancha |
Venustiano Carranza |
Jal. |
2100 |
19 |
38 |
103 |
35 |
Z. perennis |
Guzmán s.n. |
|
La Mesa |
Venustiano Carranza |
Jal. |
2130 |
19 |
38 |
103 |
34 |
Z. perennis |
C-20-78 |
|
La Tinaja |
Venustiano Carranza |
Jal. |
2100 |
19 |
39 |
103 |
35 |
Z. perennis |
JSG y LOS-63 |
|
Chalco |
Chalco |
Mex. |
2220 |
19 |
16 |
98 |
55 |
Chalco |
K-68-4 |
|
km 6 Chalco-Amecameca |
Chalco |
Mex. |
2200 |
19 |
15 |
98 |
51 |
Chalco |
C-1-78 |
|
km 9 Chalco-Miraflores |
Chalco |
Mex. |
2200 |
19 |
15 |
98 |
51 |
Chalco |
K-71-1 |
|
Crucero Chalco-Miraflores |
Chalco |
Mex. |
2200 |
19 |
15 |
98 |
51 |
Chalco |
JSG y LOS-92 |
|
Miraflores |
Chalco |
Mex. |
2200 |
19 |
13 |
98 |
48 |
Chalco |
K-65-1 |
|
Zoquiapan |
Ixtapaluca |
Mex. |
2270 |
19 |
19 |
98 |
51 |
Chalco |
K-68-6 |
|
San Francisco Acuautla |
Ixtapaluca |
Mex. |
2300 |
19 |
21 |
98 |
53 |
Chalco |
K-69-12 |
|
km 52 México-Amecameca |
Tlalmanalco |
Mex. |
2490 |
19 |
10 |
98 |
47 |
Chalco |
JSG y LOS-93 |
|
2 km N Amecameca |
Amecameca |
Mex. |
2390 |
19 |
08 |
98 |
46 |
Chalco |
JSG y LOS-94 |
|
San Pedro Nexapa |
Amecameca |
Mex. |
2505 |
19 |
05 |
98 |
45 |
Chalco |
C-4-78 |
|
Soyatzingo |
Amecameca |
Mex. |
2450 |
19 |
05 |
98 |
47 |
Chalco |
JSG y LOS-96 |
|
Ozumba de Álzate |
Ozumba |
Mex. |
2340 |
19 |
03 |
98 |
49 |
Chalco |
K-66-1 |
|
Tepetlixpa |
Tepetlixpa |
Mex. |
2320 |
19 |
01 |
98 |
50 |
Chalco |
K-67-3 |
|
Juchitepec |
Juchitepec |
Mex. |
2490 |
19 |
06 |
98 |
53 |
Chalco |
K-67-1 |
|
Tenango del Aire |
Tenango |
Mex. |
2400 |
19 |
09 |
98 |
52 |
Chalco |
JSG y LOS-101 |
|
Temamatla |
Temamatla |
Mex. |
2400 |
19 |
11 |
98 |
53 |
Chalco |
K-67-1 |
|
Tlalmanalco |
Tlalmanalco |
Mex. |
2400 |
19 |
12 |
98 |
48 |
Chalco |
K-68-5 |
|
km 5.5 Los Reyes-Texcoco |
Los Reyes |
Mex. |
2200 |
19 |
24 |
98 |
57 |
Chalco |
Doebley-482 |
|
Boyeros |
Texcoco |
Mex. |
2200 |
19 |
30 |
98 |
55 |
Chalco |
Doebley-479 |
|
km 3 Chiconcuac-Lechería |
Ateneo |
Mex. |
2250 |
19 |
34 |
98 |
55 |
Chalco |
JSG y LOS-1 |
|
Malinalco |
Malinalco |
Mex. |
1850 |
18 |
57 |
99 |
30 |
Balsas |
JSG y LOS-159 |
|
Colorines |
V. de Bravo |
Mex. |
1620 |
19 |
10 |
100 |
12 |
Balsas |
JSG y LOS-172 |
|
Sto. Tomás de los Plátanos |
Sto. Tomás |
Mex. |
1380 |
19 |
11 |
100 |
17 |
Balsas |
JSG-184 |
|
km 4 Zuluapan-V. de Bravo |
Otzoloapan |
Mex. |
1320 |
19 |
10 |
100 |
19 |
Balsas |
JSG y LOS-178 |
|
km 8 Zuluapan-Tingambato |
Otzoloapan |
Mex. |
1260 |
19 |
09 |
100 |
23 |
Balsas |
JSG y LOS-176 |
|
Agua Zarca (km 7 Zacazonapan-Otzoloapan) |
Otzoloapan |
Mex. |
1400 |
19 |
06 |
100 |
18 |
Balsas |
JSG-185 |
|
km 2 Zacazonapan-Otzoloapan |
Zacazonapan |
Mex. |
1580 |
19 |
05 |
100 |
18 |
Balsas |
JSG y LOS-171 |
|
El Puerto (km 18 Luvianos-Zacazonapan) |
Tejupilco |
Mex. |
1180 |
18 |
59 |
100 |
19 |
Balsas |
JSG y LOS-170 |
|
La Cabecera (km 8 Tejupilco-Bejucos) |
Tejupilco |
Mex. |
1320 |
18 |
54 |
100 |
12 |
Balsas |
JSG y LOS-161 |
|
km 12 Tejupilco-Bejucos |
Tejupilco |
Mex. |
1410 |
18 |
55 |
100 |
13 |
Balsas |
- |
|
Las Juntas (km 16 Tejupilco-Bejucos) |
Tejupilco |
Mex. |
1200 |
18 |
53 |
100 |
15 |
Balsas |
JSG y LOS-163 |
|
Las Anonas |
Tejupilco |
Mex. |
980 |
18 |
48 |
100 |
23 |
Balsas |
JSG-186 |
|
Pueblo Nuevo-El Sitio |
Amatepec |
Mex. |
1100 |
18 |
45 |
100 |
19 |
Balsas |
JSG y LOS-169 |
|
Salitre de Palmarillo |
Amatepec |
Mex. |
960 |
18 |
43 |
100 |
18 |
Balsas |
- |
|
El Aguacate |
Amatepec |
Mex. |
1100 |
18 |
42 |
100 |
19 |
Balsas |
C-13-78 |
|
Palmar Chico |
Amatepec |
Mex. |
940 |
18 |
41 |
100 |
24 |
Balsas |
C-12-78 |
|
7 km S Palmar Chico |
Amatepec |
Mex. |
1180 |
18 |
39 |
100 |
24 |
Balsas |
JSG y LOS-165 |
|
Cerro Huetamo |
Huetamo |
Mich. |
900 |
18 |
37 |
100 |
53 |
Balsas |
W-47890 |
|
La Tiringucha (km 18 Huetamo-Morelia) |
Huetamo |
Mich. |
670 |
18 |
43 |
100 |
58 |
Balsas |
JSG y LOS-123 |
|
Quenchendio (km 24 Huetamo-Morelia) |
Huetamo |
Mich. |
740 |
18 |
49 |
100 |
58 |
Balsas |
K-67-13 |
|
Eréndira |
Huetamo |
Mich. |
710 |
18 |
50 |
100 |
56 |
Balsas |
C-17-78 |
|
Las Juntas (km 43 Huetamo-Morelia) |
Tiquicheo |
Mich. |
720 |
18 |
51 |
100 |
54 |
Balsas |
K-67-14 |
|
La Ceibita (km 50 Huetamo-Morelia) |
Tiquicheo |
Mich. |
660 |
18 |
53 |
100 |
49 |
Balsas |
JSG-190 |
|
Riva Palacio (El Guajolote) |
Tiquicheo |
Mich. |
600 |
18 |
59 |
100 |
45 |
Balsas |
- |
|
San Carlos (km 112 Huetamo-Morelia) |
Tiquicheo |
Mich. |
1000 |
19 |
14 |
100 |
47 |
Balsas |
K-67-15 |
|
5 km S El Devanador |
Tzitzio |
Mich. |
1000 |
19 |
17 |
100 |
48 |
Balsas |
JSG-191 |
|
km 127 Huetamo-Morelia |
Tzitzio |
Mich. |
1120 |
19 |
22 |
100 |
52 |
Balsas |
K-67-15 |
|
Chinapa (km 51 Temascal-Huetamo) |
Tzitzio |
Mich. |
930 |
19 |
23 |
100 |
54 |
Balsas |
C-16-78 |
|
4 km S Paso Ancho |
Tzitzio |
Mich. |
1280 |
19 |
27 |
100 |
54 |
Balsas |
JSG-193 |
|
Queretanillo (km 24 Temascal-Huetamo) |
Tzitzio |
Mich. |
1310 |
19 |
30 |
100 |
55 |
Balsas |
W-48085 |
|
Tzitzio |
Tzitzio |
Mich. |
1500 |
19 |
36 |
100 |
55 |
Balsas |
W-48096 |
|
km 3 Tingambato-Tuzantla |
Tuzantla |
Mich. |
950 |
19 |
05 |
100 |
28 |
Balsas |
K-67-22 |
|
km 27 Tingambato-Tuzantla |
Tuzantla |
Mich. |
1040 |
19 |
11 |
100 |
33 |
Balsas |
K-67-23 |
|
B. Juárez (km 24 Zitácuaro-Tuzantla) |
Benito Juárez |
Mich. |
1300 |
19 |
18 |
100 |
25 |
Balsas |
JSG y LOS-124 |
|
Laureles (km 26 Zitácuaro-Tuzantla) |
Benito Juárez |
Mich. |
1100 |
19 |
17 |
100 |
25 |
Balsas |
JSG y LOS-126 |
|
km 37 Zitácuaro-Tuzantla |
Benito Juárez |
Mich. |
1235 |
19 |
16 |
100 |
28 |
Balsas |
K-67-25 |
|
km 46 Zitácuaro-Tuzantla |
Tuzantla |
Mich. |
880 |
19 |
13 |
100 |
31 |
Balsas |
K-67-24 |
|
El Salitre |
Ixtlán |
Mich. |
1530 |
20 |
10 |
102 |
23 |
Mesa Central |
JSG y LOS-134 |
|
7 km SW Cojumatlán |
Cojumatlán |
Mich. |
1700 |
20 |
06 |
102 |
53 |
Balsas |
JSG y LOS-75 |
|
Taretan |
Taretan |
Mich. |
1360 |
19 |
20 |
101 |
55 |
Balsas |
JSG-196 |
|
Poturo |
N. Churumuco |
Mich. |
520 |
18 |
49 |
101 |
37 |
? |
- |
|
El Fresnal |
Tumbiscatio |
Mich. |
? |
18 |
25 |
102 |
33 |
? |
- |
|
Opopeo |
Villa Escalante |
Mich. |
2320 |
19 |
24 |
101 |
36 |
Mesa Central |
JSG-194 |
|
Tzintzuntzan |
Tzintzuntzan |
Mich. |
2050 |
19 |
37 |
101 |
34 |
Mesa Central |
- |
|
Patambicho |
Tzintzuntzan |
Mich. |
2100 |
19 |
37 |
101 |
35 |
Mesa Central |
- |
|
Villa Jiménez |
V. Jiménez |
Mich. |
1900 |
19 |
55 |
101 |
44 |
Mesa Central |
W-45447 |
|
Quinceo |
Morelia |
Mich. |
2000 |
19 |
45 |
101 |
14 |
Mesa Central |
Iltis & Cochrane 276 |
|
Morelia |
Morelia |
Mich. |
1920 |
19 |
44 |
101 |
11 |
Mesa Central |
JSG y LOS-132 |
|
Copándaro |
Copándaro |
Mich. |
1800 |
19 |
53 |
101 |
13 |
Mesa Central |
W-48699 |
|
2 km S Cuamio |
Cuitzeo |
Mich. |
1810 |
20 |
01 |
101 |
08 |
Mesa Central |
JSG y LOS-54 |
|
Jalapa |
Churintzio |
Mich. |
1840 |
20 |
10 |
102 |
03 |
Mesa Central |
JSG y LOS-47 |
|
Cerro Churintzio |
Churintzio |
Mich. |
1800 |
20 |
09 |
102 |
05 |
Mesa Central |
W-45320 |
|
Puruándiro |
Puruándiro |
Mich. |
1890 |
20 |
05 |
101 |
31 |
Mesa Central |
K-69-8 |
|
km 6 Puruándiro-Villachuato |
Puruándiro |
Mich. |
1840 |
20 |
05 |
101 |
33 |
Mesa Central |
JSG y LOS-49 |
|
km 2 Puruándiro-Las Tortugas |
Puruándiro |
Mich. |
1880 |
20 |
07 |
101 |
27 |
Mesa Central |
JSG y LOS-50 |
|
Pastor Ortiz |
Puruándiro |
Mich. |
1800 |
20 |
18 |
101 |
36 |
Mesa Central |
- |
|
Hda. La Estancia |
Huandacareo |
Mich. |
1830 |
19 |
59 |
101 |
17 |
Mesa Central |
JSG y LOS-51 |
|
Chucándiro |
Chucándiro |
Mich. |
1800 |
19 |
54 |
101 |
20 |
Mesa Central |
W-48715 |
|
2 km W Cd. Hidalgo |
Cd. Hidalgo |
Mich. |
2040 |
19 |
42 |
100 |
34 |
Mesa Central |
W-48897 |
|
Los Espinos |
V. Jiménez |
Mich. |
1950 |
19 |
54 |
101 |
46 |
Mesa Central |
W-45470 |
|
Amatlán (Ahuatenco) |
Tepoztlán |
Mor. |
1700 |
18 |
59 |
99 |
02 |
Balsas |
JSG-183 |
|
Los Copales |
Amatlán de Cañas |
Nay. |
900 |
20 |
48 |
104 |
24 |
Balsas |
K-84 |
|
San Cristóbal Honduras |
S. Pedro Juchatengo |
Oax. |
1120 |
16 |
20 |
97 |
02 |
Balsas |
JSG-197 |
|
* |
Claves usadas por otros colectores: K = T.A. Kato V.; W = H.G.
Wilkes; C = T. Cervantes S.; JSG y LOS = J. Sánchez y L. Ordaz. |
En el sitio de colecta se registraron notas como: altitud en metros sobre el nivel del mar, pendiente del terreno, vegetación predominante, tamaño de la población, tamaño de semilla, presencia de híbridos naturales maíz-teocintle, si el teocintle crecía solo o entre maíz cultivado. Para este último dato, se trató de hacer la clasificación racial del maíz.
Una vez concluidos los recorridos de colecta, la semilla fue depositada en el Banco de Germoplasma de Maíz del Instituto Nacional de Investigaciones Forestales y Agropecuarias (INIFAP) en Chapingo, Méx. para su conservación a largo plazo (El Banco de Germoplasma es responsabilidad del Departamento de Recursos Genéticos a cargo del Dr. Francisco Cárdenas Ramos).